O tym jak jeżdżą kobiety, o ich predyspozycjach psychologicznych do prowadzenia pojazdów oraz stylu jazdy mówi dr hab. Adam Tarnowski, adiunkt w Katedrze Psychologii Poznawczej Uniwersytetu Warszawskiego.

Rozmowa z doktorem Adamem Tarnowskim, psychologiem transportu.

Zacznijmy od podstawowego pytania: jak prowadzą auto mężczyźni, a jak kobiety?
Różnice są mniejsze, niż nam się wydaje. Kobiety są może odrobinkę bardziej niepewne, bardziej krytyczne wobec siebie, ale myślę, że te różnice stopniowo się wyrównują i niebawem zanikną. Oczywiście są też pewne różnice związane z wiekiem. Młodzi mężczyźni jeżdżą często bardziej lekkomyślnie od kobiet. Natomiast młode kobiety są mniej pewne siebie, ale za to dojrzalsze emocjonalnie. Popełniają mniej błędów, nie szarżują, ryzyko nie jest dla nich podnietą. Sytuacja odwraca się w wieku starszym, po pięćdziesiątce. Wówczas to kobiety stają się bardziej skłonne do podejmowania ryzyka. Także utrata orientacji przestrzennej pojawia się u kobiet nieznacznie wcześniej niż u mężczyzn, co sprawia, że starsze panie są nieco mniej sprawnymi kierowcami niż starsi panowie.

Czy są obszary, odnośnie których można mówić - czy też statystyki mówią - o deficycie u pań w zakresie konkretnych umiejętności związanych z prowadzeniem samochodu?
Nie sadzę, by takie deficyty występowały. Na pewno większość kobiet w porównaniu z większością mężczyzn ma trudność z podejmowaniem decyzji. Szybkość reakcji obie strony mają podobną, ona nie jest zresztą tak istotna. Jeśli ktoś jeździ mądrze, nie dopuszcza do sytuacji, w której o kolejnym ruchu miałby decydować refleks. Ważniejsza jest umiejętność przewidywania - te są jednak także porównywalne. Jeśli chodzi o styl jazdy mężczyzn i kobiet, różnice są wyolbrzymiane.

Kobieta-kierowca postrzegana jest często jako osoba mało stabilna na drodze, niepodejmująca dobrych decyzji. Czy badania to potwierdzają?
Badania nie potwierdzają takich stereotypów. Jest wiele kobiet, które są lepszymi kierowcami od większości mężczyzn. Statystycznie rzecz biorąc, trudności decyzyjne są być może bardziej domeną pań. Jest to jednak stereotyp wypracowany na podstawie niewielkich statystycznych różnic. Najczęściej mamy do czynienia z kobietami-kierowcami, których to zupełnie nie dotyczy. Proszę jednak zauważyć, że lepiej jest mieć problem z podejmowaniem decyzji, niż nie mieć problemów z podejmowaniem złych decyzji. Kobiety częściej są sprawcami drobnych stłuczek, bardzo rzadko jednak poważnych wypadków. Drobne stłuczki powodowane są głównie przez niepewność. Dzieje się to zwłaszcza na pierwszym etapie nauki, zanim pierwsze 10-20 tysięcy kilometrów pozwoli im nabrać właściwych nawyków. Poważne wypadki są natomiast domeną panów.

Dr hab. Adam Tarnowski - ur. 1965, adiunkt w Katedrze Psychologii Poznawczej Uniwersytetu Warszawskiego. Magisterium 1989, Wydział Filozoficzny, ATK, doktorat 1998, Wydział Filozofii UJ. Habilitacja 2010 UW.